Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
admin

Kafiye Nedir


Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Uyak (Kafiye) Nedir

Dize sonlarında yazılışları aynı görev ve anlamları farklı olan ses, ek ya da sözcüklerin kullanılmasıyla oluşan ses benzerliğine uyak denir. Başka bir tanımla mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine uyak/kafiye denir. Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine yarım uyak, iki ses benzerliğine tam uyak, üç ve daha fazla ses benzerliğine ise zengin uyak denir.

Uyak ve Kafiye Ne İşe Yarar

 a) Her mısranın ahenkli bir durgu ile kesilmesini sağlar.
 b) Kafiye şiirin akılda kolayca kalmasını temin eder.
 c) Anlamca ilgisiz görünen mısraları kaynaştırır.
 d) Yeni fikirlerin bulunmasına katkıda bulunur.
 e) Şiire söyleyiş güzelliği kazandırır.

Uyak (Kafiye) Çeşitleri

1- Yarım Uyak (Kafiye)

- Tek ses benzeşmesine dayanan kafiyeye yarım kafiye denir.
- Genellikle Halk Edebiyatında kullanılır.


Benim çektiğimi kim çeker
Gözlerinden kanlı yaş döker
Bulanık bulanık akar
Dağların seliyim şimdi


(“-er“: Redif | “-k“: Yarım Kafiye)

2- Tam Uyak (Kafiye)

- İki ses benzeşmesine dayanan kafiyeye tam kafiye denilir.

Orhan zamanından kalma bir duvar
Onunla bir yaşta ihtiyar çınar


(“-ar“: Tam Kafiye)

Zamanla nasıl değişiyor insan
Hangi resmime baksam ben değilim
Nerde o günler, o şevk, o heyecan
Bu güler yüzlü adam ben değilim
Yalandır kaygısız olduğum, yalan


(“-an“: Tam Kafiye | “-ben değilim“: Redif | “-am“: Tam Kafiye)

Not: Dilimize yabancı dillerden geçmiş “â, î, û” gibi uzun sesler iki ses değerine sahiptirler. Dizeler arasında sadece bu seslerden oluşan bir benzeşme varsa bu tam kafiyedir.

3- Zengin Uyak (Kafiye)

- İkiden fazla sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyeye denir.
- Daha çok Divan şiirinde kullanılır.
Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene
Biz sende olamazsak bile sen bizdesin gene
(“-ene“: Zengin Kafiye)Bin bahçeli beldemizi yâd ellere bıraktık
Gölgesinde barınacak tek ağacım yok artık
(“-tık“: Zengin Kafiye)

4- Tunç Uyak (Kafiye)

- Kafiyedeki kelimelerden birinin, diğerini içinde aynen bulunması yani tekrar edilmesiyle oluşan kafiyeler tunç kafiye denir.

Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım


(“-aşarım“: Tunç Kafiye)

Bursa’da bir eski cami avlusu
Mermer şadırvanda şakırdayan su


(“-su“: Tunç Kafiye)

Bir eşek var idi zâif u nizâr
Yük elinden katı şikeste vü zâr


(“-zâr“: Tunç Kafiye)

5- Cinaslı Uyak (Kafiye)

- Yazılışları ve okunuşları aynı anlamı farklı olan kelimelerle yapılan kafiyeye cinaslı kafiye denir.
- Cinaslı kelimeler daha çok manilerde kafiye olarak kullanılır.


Niçin kondun a bülbül
Kapımdaki asmaya
Ben yârimden vazgeçmem
Götürseler asmaya


(“-asmaya“: Cinaslı Kafiye)

Kararmış kara gözler
Dermanım kara gözler
Gemim deryada kaldı
Yelkenim kara gözler


(“-kara gözler“: Cinaslı Kafiye

Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç
Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç


(“-geç“: Cinaslı Kafiye)

Redif Nedir

- Şiirde kafiyeden sonra gelen yapı ve anlam bakımından benzerlik taşıyan eklere, kelimelere veya kelime gruplarına redif denir.
- Halk şiirimizde redife kafiyeden daha çok önem verilmiştir.
- Redif kelimesinin sözlük anlamı “arkadan gelen”dir.


Aşk bir şem-i ilahîdir benim pervânesi -si: Redif
Şevk bir zincirdir gönlüm ânın divânesi -vâne: Zengin kafiye


Efendimsin cihânda itibârım varsa sendendir – ım varsa sendendir: Redif
Meyân-ı âşıkânda iştihârım varsa sendendir -âr(aar olduğundan): Zengin Kafiye Şeyh Galib


Bizim elde bahar olur, yaz olur – olur : Redif
Göller dolu ördek olur, kaz olur – az: Tam Kafiye
Sevgi arasında yüz bin naz olur
Suçumu bağışla, ben sana kurban

Uyak (Kafiye) Örnekleri

1) Yarım Uyak (Kafiye) Örnekleri

Örnek-1
Ben çektiğim kimler çeker
Gözlerim kanlı yaş döker
Bulanık bulanık akar
Dağlarım seliyim şimdi


Örnek-2
İstedim kendimi bu göle atam
Elimi uzatıp yavruyu tutam


Örnek-3
Üstümüzden gelen boran kış gibi
Şahin pençesinde yavru kuş gibi
Seher sabahında rüya düş gibi
Çağıta bağırta aldı dert beni

2) Tam Uyak (Kafiye) Örnekleri

Örnek-1
Yollarda kalan gözlerimin nurunu yordum,
Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum,
Hulyamı tutan bir büyü var onda diyordum



Örnek-2
Sen miydin o afet ki dedim, bezm-i ezelde
Bir kanlı gül ağzında ve mey kasesi elde,
Bir sofrada içtik, ikimiz aynı emelde,
Karşımda uyanmış gibi bir baktı sarardı.


Örnek-3
On atlıya karar verdim yaşını
Yenice sevdaya salmış başını
El yanında yakar gider kaşını
Tenhalarda gülüşünü sevdiğim.

3) Zengin Uyak (Kafiye) Örnekleri

Örnek-1
Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,
Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her soluk


Örnek-2
Baygın bir ihtizaz ile bi-huş akar dere,
Sahillerinde çocuklar uzanmış çemenlere…


Örnek-3
Miskin Yunus biçareyim
Baştan ayağa yareyim
Dost ilinden avareyim
Gel gör beni aşk neyledi

4) Tunç Uyak (Kafiye) Örnekleri

Örnek 1
Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım


(“-aşarım“: Tunç Kafiye)

Örnek 2
Bursa’da bir eski cami avlusu
Mermer şadırvanda şakırdayan su


(“-su“: Tunç Kafiye)


5) Cinaslı Uyak (Kafiye) Örnekleri

Örnek-1
Niçin kondun a bülbül
Kapımdaki asmaya
Ben yarimden vazgeçmem
Götürseler asmaya



Örnek-2
Bilmem ki yaz mı gelmiş
Niçin açmış gül erken
Aklımı kayıp ettim
Nazlı yarim gülerken


Örnek-3
Kendin çöz kendin tara Bağ bana
Değmesin el başına Bahçe sana bağ bana
Ben yarime kavuştum Değme zincir kar etmez
Darısı el başına Zülfün teli bağ bana

Redif Örnekleri

Örnek-1
Bizim elde bahar olur, yaz olur.
Göller dolu ördek olur, kaz olur.
Sevgi arasında yüz bin naz olur.
Suçumu bağışla, ben sana kurban.


Örnek-2
Bu ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar,
Uykuya varmış gibi görünen yılan yollar
Başını kaldırarak boşluğu dinliyordu.
Gökler bulutlanıyor, rüzgar serinliyordu.


Kafiye Resimleri

  • 5
    Kafiye Çeşitleri 3 yıl önce

    Kafiye Çeşitleri

Kafiye Sunumları

  • 2
    Önizleme: 3 hafta önce

    Kafiye / Redif Ders Sunusu Slayt PPTX

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    KAFİYE (UYAK)REDİF

    2. Sayfa
    KAFİYEKAFİYE NEDİRKAFİYE ÇEŞİTLERİKAFİYE ÖRGÜLERİ

    3. Sayfa
    KAFİYE NEDİR?Çoğu zaman mısra sonlarında, bazen de mısra içlerinde ya da başlarında ses benzerliğini sağlayan kelime veya eklere kafiye denir.

    4. Sayfa
    Kafiyeyi oluşturan unsurların yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı olmalıdır. Yel yapraklarımı savurur Dört yanım yağmurla örtülü Güz vaktim gerçek ya ne yağmur(Ahmet Muhip Dranas)

    5. Sayfa
    KAFİYE ÇEŞİTLERİYARIM KAFİYETAM KAFİYEZENGİN KAFİYECİNASLI KAFİYE

    6. Sayfa
    1. YARIM KAFİYESözcük veya eklerin son hecelerinde genellikle bir ünsüz harfin benzeşmesine dayanan kafiyeye yarım kafiye denir.

    7. Sayfa
    Ben çektiğim kimler çeker Gözlerim kanlı yaş döker Bulanık bulanık akar Dağların seliyim şimdi.(Kul Mustafa) Birinci dörtlükte çek-, dök-, ak kelimelerininsonundaki “k” sesleri yarım kafiyedir.

    8. Sayfa
    Hörü kızlar sürmelemiş gözünüİlin aşiretin çeksin nazınıKaldır perçemini görem yüzünü(Karacaoğlan)Ve deniz aynı denizO gülüşten eser yok yalnız(Yahya Kemal Beyatlı)

    9. Sayfa
    Hatırlar bir gün, camı açtığınıDuran bir bulutu, bir kuş uçtuğunuTutmak için koştum ay ışıklarınaDağılıp karıştım ay ışıklarına(Ahmet Muhip Dranas)

    10. Sayfa
    Çıkış noktaları birbirine yakın olan bazı harflerin benzeşmesi de yarım kafiye sayılır: c-ç, ç-ş, s-ş, l-r, ğ-y, d-t, z-s gibi.Aşkın şarabından içemMecnun olup dağa düşem(Yunus Emre)

    11. Sayfa
    Gelmişim dünyaya bir daha gelmemAlem bir yan olsa o yari vermem(Karacaoğlan)Biz de gezer idik irfanda sazdaBize de gel oldu kanlı Sıvas’taHidir paşa bizi astı bulunmaz(Pir Sultan Abdal)

    12. Sayfa
    2. TAM KAFİYESözcük veya eklerin son hecelerinde, biri ünlü biri ünsüz harf olmak üzere, iki ses birbirinin aynı ise bu tam kafiyedir. Dedem koynunda yattıkça benimsin, ey güzel toprak Neler yapmış bu millet en yakın tarihe bir sor bak(Süleyman Nazif)

    13. Sayfa
    Orhan zamanından kalma bir duvarOnunla aynı yaşta ihtiyar bir çınar(Ahmet Hamdi Tanpınar)Ey bu topraklar için toprağa düşmüş askerGökten ecdad inerek öpse o pâk alnı değer(Mehmet Akif Ersoy)

    14. Sayfa
    Mazî köyünde, hatıralar gölgesinde kalYaklaştığın tabiatı günlerce seyre dal(Yahya Kemal Beyatlı)Akşam, yine akşam, yine akşamGöllerde bu dem bir kamış olsam(Ahmet Haşim)Gurbet o kadar acıKi ne varsa içimdeHepsi bana yabancı(Kemalettin Kamu)

    15. Sayfa
    3. ZENGİN KAFİYESözcük ve eklerin son hecelerinde ikiden fazla ses benzerliğine dayanan kafiyeye zengin kafiye denir.Birbirine benzeyen seslerin sıralanışında herhangi bir kural yoktur.Benzer ses sayısı üçü geçince uyumda zenginleşme derecesi artar.

    16. Sayfa
    Ancak, şiirde sözün doğallığını yitirmeden dizeleri kulağı tırmalayan benzer ses yığınları durumuna sokmadan zengin kafiye kullanabilmek ustalık isteyen bir sanattır.ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuksoğuk bir mart sabahı…buz tutuyor her soluk(Faruk Nafiz Çamlıbel)

    17. Sayfa
    4. CİNASLI KAFİYEAnlam ayrı fakat yazılış ve söyleniş aynı olan iki sözün mısra sonunda kullanılması suretiyle yapılan kafiyeye cinaslı kafiye denir.Kalem böyle çalınmıştır yazımaYazım kışıma uymaz kışım yazıma(Gevheri)

    18. Sayfa
    Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geçBu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç!(Yahya Kemal Beyatlı) Birinci mısradaki “geç” zaman anlamındadır. İkinci mısradaki “geç” ise “geçmek” fiilinin emir çekimidir. Yazılışları aynı anlamları farklıdır.

    19. Sayfa
    Her nefeste eyledik yüz bin günahBir günaha etmedik bir gün âh(Süleyman Çelebi - Mevlid)Güle nazBülbül eyler güle nazGirdim bir dost bağınaAğlayan çok gülen az.YazındanKatip kölen olayımÖğret bana yazındanAşıka ölüm olmazYa kürektir ya zından.(Anonim)

    20. Sayfa
    KAFİYE ÖRGÜSÜ (DÜZENİ)DÜZ KAFİYEÇAPRAZ KAFİYESARMA KAFİYE

    21. Sayfa
    Kafiye Örgüsü (Düzeni)Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılabilir.Bir mısranın hangi mısra ile kafiyeli olduğunun gösterilmesine kafiye örgüsü denir. Kafiye düzeninde her mısra bir çizgiyle, kafiyeler de harflerle gösterilir.

    22. Sayfa
    1) Düz KafiyeBirinci mısra ile ikinci mısranın, üçüncü ile dördüncü mısranın birbiriyle kafiyeli olmasıdır. ……….a ……….a ……….b ……….b

    23. Sayfa
    Derler bilir hakikati yüzlerce feylesofBir kısmı şek ve şüphede bir kısmı hayli kofAksetmiyor çoğunda fikirler ayân beyân,Hayyâm imiş hakikati az çok fısıldayan. Halk edebiyatında dörtlüklerde kullanılan aaab şeklindeki kafiyeler de düz kafiyedir.Ağacınız yapraklarla donanırTaşlarımız bir birliğe inanırHer çiçekler bağrınızda gönenirPınarınız çağlar akışır dağlaraabb(Yahya Kemal)aaab(Karacaoğlan)

    24. Sayfa
    2) Çapraz KafiyeDörtlükte birinci ile üçüncü, ikinci ile dördüncü mısranın kafiyeli olmasıdır. abab şeklinde gösterilir. ……….a ……….b ……….a ……….b

    25. Sayfa
    Hâfız’ın kabri olan bahçede bir gül varmış;Yeniden her gün açarmış kanayan rengiyleGece bülbül ağaran vakte kadar ağlarmışEski Şiraz’ı hayal ettiren âhengiyleabab(Yahyâ Kemal)

    26. Sayfa
    3) Sarma KafiyeHer dörtlüğün birinci ve dördüncü, ikinci ve üçüncü dizeleri kendi arasında kafiyelidir.Kafiye düzeni abba şeklinde gösterilir. ……….a ……….b ……….b ……….a

    27. Sayfa
    Akşamleyin güneş ardından gecelerGörününce en son bu yolun ucunda,Aksimiz mi? –dersin-başı avucunda,Düşünceye dalmış bir insan geceler. abba(Cahit Sıtkı Tarancı)

    28. Sayfa
    REDİFMısra sonlarında yazılışları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve gruplarının tekrar edilmesine redif denir. Redif kafiyeden sonra gelir. Bu sebeple bir mısrada sondan başa doğru, önce varsa redif, sonra kafiye bulunur.Redif her mısra sonunda bulunmak zorunda değildir. Redifsiz kafiye de olabilir.

    29. Sayfa
    Ülkendeki kuşlardan ne haber vardırMezarlardan bile yükselen bir bahar vardırAşk celladından ne çıkar madem ki yâr vardırYoktan da vardan da öte bir var vardırHep suç bende değil beni yakıp yıkan bir nazar vardırO şarkıya özenip söylenecek mısralar vardır(Sezai Karakoç)Yarab bela-yı aşk ile kıl aşina beniBir dem bela-yı aşktan etme cüda beni(Fuzuli)

    30. Sayfa
    Bizim elde bahar olur yaz olurGöller dolu ördek olur kaz olurSevgi arasında yüz bin naz olurSuçumu bağışla ben sana kurban(Ercişli Emrah)Kaçır beni âhenk, al beni birlikArtık barınamam gölge varlıktaVer cüceye onun olsun şairlikŞimdi gözüm büyük sanâtkarlıkta(Necip Fazıl)

    31. Sayfa
    Hülya tepeler hayâl ağaçlarDurgun suda dinlenen yamaçlar Yukarıdaki dizelerde altı çizili bölümler rediftir.

Kafiye Videoları

  • 6
    3 hafta önce

    3dk'da KAFİYE UYAK CEŞİTLERİ

  • 5
    3 hafta önce

    KAFİYE (UYAK) REDİF , KAFİYEYİ BULUP ÇEŞİDİNİ YAZMA

  • 4
    3 hafta önce

    Kafiye ve Redif Nedir? Nasıl Bulunur?

  • 2
    3 hafta önce

    Kafiye (Uyak), Redif, Kafiye Şeması (Uyak Düzeni)

Kafiye Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Kafiye Ek Bilgileri

  • 1
    2 yıl önce

    Kafiye Nedir?
    Şiirde dizelerin sonunda tekrarlanan ve aynı sesi veren hecelerin benzeşmesi, uyak, (halk edebiyatında) ayak


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Kapak Resmi
Kafiye Çeşitleri
Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin